पुणे: वाढत्या लसीकरणामुळे शहरात गोवर, रुबेला (एमआर) रुग्णांची संख्या 2025 मध्ये 115 वरून 2024 मध्ये 81 पर्यंत घसरली आहे, तर गुइलेन-बॅरे सिंड्रोम (GBS) च्या प्रादुर्भावामुळे त्याच कालावधीत तीव्र फ्लॅक्सिड पॅरालिसिस (AFP) ची संख्या 30 वरून 41 वर पोहोचली आहे.एमआर असलेल्या रूग्णांमध्ये तीव्र ताप आणि मॅक्युलोपापुलर रॅशची लक्षणे दिसतात किंवा डॉक्टर किंवा आरोग्य सेवा कर्मचाऱ्याद्वारे त्यांची ओळख पटते. AFP प्रकरणाची व्याख्या 15 वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या मुलामध्ये शरीराच्या कोणत्याही भागात अचानकपणे अशक्तपणा आणि चपळपणा येणे किंवा पोलिओ झालेल्या व्यक्तीमध्ये पक्षाघात होणे अशी केली जाते.PMC कडे पाच आरोग्य झोन आहेत ज्यात झोन 5 – कसबा-विश्रामबाग वाडा, बिबवेवाडी, भवानी पेठ इत्यादी भागांसह – 2025 मध्ये सर्वाधिक 37 MR प्रकरणे नोंदवली गेली. आरोग्य विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, उत्तम लसीकरण कव्हरेज आणि विशेष मोहिमांमुळे एकूण एमआर लसीकरण कव्हरेज सुधारण्यास मदत झाली. दुसरीकडे, AFP प्रकरणांमध्ये वाढ 2025 च्या सुरुवातीला GBS च्या उद्रेकाला कारणीभूत ठरली. वर्ष 3 मध्ये सिंहगड रोडच्या भागांसह — 18 प्रकरणांची सर्वाधिक संख्या नोंदवली गेली.PMC सहाय्यक आरोग्य अधिकारी डॉ. राजेश दिघे म्हणाले, “आम्ही 99% कव्हरेजमुळे MR चा प्रसार नियंत्रित करू शकलो. युनिसेफच्या टीमने उर्वरित 1% साठी एक विशेष मोहीम राबवली, ज्यामध्ये अगदी सोडलेल्या मुलांचाही मागोवा घेण्यात आला आणि लसीकरण करण्यात आले. तसेच, आम्ही मदरसा आणि आश्रमशाळांमध्ये मोहिमा राबवल्या आणि त्यामुळे कोणताही प्रादुर्भाव रोखण्यात मदत झाली.”दिघे म्हणाले की, शक्य तितक्या एएफपी प्रकरणे शोधणे महत्त्वाचे आहे, जेणेकरून पोलिओसाठी सर्व नमुने तपासले जातील. जीबीएस किंवा एन्सेफलायटीस सारख्या अनेक कारणांमुळे उद्भवू शकणाऱ्या कोणत्याही पक्षाघाताच्या केसला AFP असे लेबल दिले जाते.“तथापि, ही प्रकरणे शोधण्याचा मुख्य हेतू वन्य पोलिओ विषाणूमुळे उद्भवू नये याची खात्री करणे हा आहे. म्हणून, आम्ही सांडपाणी प्रक्रिया केंद्रातील नमुन्यांसह सर्व AFP रूग्णांच्या स्टूलचे नमुने चाचणीसाठी पाठवतो. 2025 मध्ये GBS मधील वाढीमुळे AFP संख्येतही वाढ झाली. यामुळे काळजी करण्यासारखे काही नाही, कारण सर्व व्हायरस नमुने निगेटिव्ह आले आहेत.
✍🏻मुख्य संपादक – विलास तारे
